رييس سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري استان ايلام گفت : شهر تاريخي درهشهر با توجه به آثار تاريخي و فرهنگي ، داراي ظرفيت برجستهاي بوده كه بايد به قطب گردشگري كشور تبديل شود.
"فريدون محمدي" روز چهارشنبه در گفت و گو با خبرنگار ايرنا افزود: آثار به جاي مانده از دوران اسلامي اين شهرستان در نوع خود بينظير است.
وي گفت: اين شهرستان داراي منابع غني فرهنگي و باستاني بوده كه با تقويت زيرساختهاي رفاهي و خدماتي آن ميتوان گردشگران داخلي و خارجي را به اين شهرستان جلب كرد.
او افزود: اين شهر تاريخي در ابعاد مختلف فرهنگي بويژه نوع گچبري قابليتهاي برجستهاي دارد كه در نوع خود بينظير است.
رييس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان ايلام گفت:
براساس محاسبههاي انجام شده ۱۸ميليارد ريال براي تعيين حريم و بازسازي شهر تاريخي درهشهر نياز است.
محمدي يادآور شد: تلاش ميشود در جريان دومين سفر استاني هيات دولت به استان ايلام زمينه لازم براي تقويت زيرساختهاي شهر تاريخي درهشهر فراهم شود.
او گفت: شهر قديمي "سیمره" يا درهشهر امروزي يكي از يادگاران به جاي مانده از قرون اوليه اسلامي است.
وي خاطرنشان كرد: شهر تاريخي درهشهر در سال ۱۳۱۰در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است.
شهر تاريخي درهشهر در ۱۸۵كيلومتري جنوب شرقي ايلام واقع است.
يك سفال نوشته مربوط به قرون اوليه اسلامي در شهر تاريخي سيمره كشف شد.
مدير پايگاه شهر تاريخي سيمره با اعلام اين خبر گفت: در جريان گمانه زني، لايه نگاري و تعيين عرصه و حريم شهر تاريخي سيمره، سفال نوشته اي به دست آمد كه از اهميت فراواني برخوردار است.
بهزاد فرياديان به نوع خط نوشته شده بر روي اين سفال اشاره كرد و گفت: طي بررسي ها و تحقيقات بعمل آمده اين خط كوفي و به زبان عربي است كه كلمه للموسي يعني براي موسي بر روي آن حك شده است.
وي تصريح كرد: پس از ده فصل كاووش و بررسي در اين شهر تاريخي، به طور اتفاقي در يكي از گمانه هاي آزمايشي اين سفال نوشته بدست آمد.
فصل برداشت محصولات كشاورزي فرارسيد و دگربار ماشين الات سنگين كشاورزي بي رحمانه قدرت جولان خود را به رخ شهر تاريخي سيمره كه درخوابي چند صد ساله فرو رفته است، به نمايش گذاشتند و خواب شيرين ساختمانهاي چند طبقه،كوچه و بازارچه هاي نيمه برافراشتهاش كه زخمهاي كهنه وجديد تايرهاي ماشين آلات سنگين كشاورزان را برسر و تن دارند بهم زدند.
فرياديان افزود: يكي از اين ابهامات مشخص كردن خط عرصه محوطه شهر تاريخي است كه بر اين اساس متصرفين كشاورز و متصرفين روستاهاي شكل گرفته درعرصه شهر تاريخي رامورد شناسايي و جهت تعيين تكليف به مسئولين امر معرفي نموده ايم.
براساس تحقيقات واطلاعات بدست آمده كشاورزان متصرف فقط سند مشاع در دست دارند و اين اسناد هيچگونه آدرسي كه عرصه شهر تاريخي كه درسال1310 و قبل از تقسيم اراضي ثبت ملي شده است درآن باشد وجود ندارد.
وي افزود: باتوجه به اينكه قبل از انقلاب شكوهمند هيچ گونه نظارت و مراقبت خاصي از اينگونه آثار تاريخي فرهنگي نبوده است مردم به راحتي متصرف ودر طول زمان با تخريب آثار اقدام به افزايش سطح زير كشت نموده و اكنون خود را مالك مي نامند از اين بابت دولت از كسانيكه بيش ازده سال ملكي را در تصرف خود داشته باشند حمايت ميكند ما نيز نسبت به اين حمايت معترض نيستيم منتهي مدعيون نحوه مالكيت رانبايد فراموش كنند مداركي دردست داريم كه توسط آنها تخريب آثار صورت گرفته و براي جبران اين موضوع مي بايست به قيمت زمين كشاورزي براي واگذاري به ميراث فرهنگي تن دهند و پا فشاري براي فروش به قيمت مسكوني هيچ مشكلي راحل نكرده و در اين صورت ما نيز با اجراي قانون، عمليات كشاورزي را درحد سنتي محدود نموده كه البته اقدام خوشايندي براي كشاورزان عرصه شهر تاريخي نخواهد بود.
فرياديان درپايان از مسئولين استاني و كشوري درخواست نمود تا با تامين بودجه و تشكيل جلسات متعدد با مدعيون عرصه شهر تاريخي وگفتمانهاي متوالي و نيز بيان جايگاه تاريخي فرهنگي دره شهر در سطح كشوري و بين المللي به راه حل مشتركي كه منجر به آزادسازي عرصه شهرتاريخي گردد تلاش نمايند.
وضعيت بحراني مجموعه آثار تاريخي فرهنگي تنگه زرانگوش دره شهر نگران كننده است
مدير پايگاه شهر تاريخي سيمره دره شهركه به همراه يك هيئت علمي ازاين مجموعه آثار بازديد كردگفت متاسفانه براي چندمين بار اين مجموعه آثار مورد دستبرد قاچاقچيان آثار تاريخي فرهنگي قرار گرفته است.
بهزاد فرياديان گفت شواهد نشان ميدهد اين تنگه تاريخي طبيعي که دردامنه کبیرکوه قرار دارد از قدمت زیادی برخورداراست وبی توجهی به آن قابل تحمل نیست.
وي گفت درحين بازديد هيئت علمي از اشكفتهاي دوقلوي زرانگوش دو كوزه سفالي سالم ازحفاران غير مجاز برجاي ما نده بود كه جهت مطالعه به پايگاه انتقال داده شدند.
فرياديان گفت تنگه زرانگوش با طول حدود دو كيلومتر دوازده اثر تاريخي فرهنگي از دوران پيش از تاريخ تا دوره اسلامي رادرخود جاي داده است ويك مجموعه كامل از آثارتاريخي فرهنگي استان ايلام راتشكيل مي دهدومیتواند یکی ازبهترین مناطق گردشگری استان ایلام باشد كه متاسفانه برابر شواهد موجود وگفته اهالي محل هم زمان باغارت غار كلماكره لرستان به زعم اينكه همه غارها ويا اشكفت هاي منطقه عتيقه دارند اقدام به حفاريهاي گسترده وتقسيم محوطه بصورت خانوادگي نموده اند واكنون به ويرانه اي غير قابل توصيف تبديل شده است وهنور حفاران قاچاق دست بردار نيستند.قابل ذكر است بنابه پيشنهاداين پايگاه ودستوراكيدرياست محترم سازمان ميراث فرهنگي وگردشگري استان ايلام تهيه پرونده ثبتي اين آثاردردست اقدام قرارگرفته ونيزدرخواست كاوش اضطراري شده است.
فرياديان خواستار توجه خاص وويژه مسئولين كشوري واستاني به ميراثهاي تاريخي فرهنگي كشورمان ايران وازجمله استان ايلام شد.و همينطور جذب نيروهاي مراقبت از آثار درسطح كشور به شكل نمادين و بدون تجهيز را بي اثر وتجهيزكامل يگانهاي حفاظتي به وسائط نقليه مناسب ونيروي انساني كه پاسخگوي مراقبت هاي روزانه باشد رانتيجه بخش دانست.
مدير پايگاه شهر تاريخي سيمره گفت: برنامه جُنگ شادي باهدف جذب گردشگران بومي و غير بومي و آشنايي بيشتر مردم با آثار تاريخي و فرهنگي شهرستان دره شهر اجرا مي گردد.
بهزاد فرياديان عنوان كرد: اين برنامه ها شامل انواع موسيقي و ترانه هاي محلي نمايشگاه صنايع دستي و مردم شناسي با اجراي نمادين پخت نان محلي و مشك زني و همچنين توزيع بروشور شهرتاريخي توسط راهنمايان آثار از اول فروردين تا چهاردهم فروردين ادامه دارد.
وي گفت: در اين مدت براي آشنايي بيشتر مسافران نوروزي تعداد هشت نفر بعنوان راهنماي آثار شهرتاريخي سيمره علاوه بر ايفاي نقش حفاظت و مراقبت، اين اثر ارزشمند را براي گردشگران و مسافران نوروزي تشريح مي كنند.
فرياديان در پايان گفت: اين برنامه با همكاري معاونت گردشگري استان و اداره ميراث فرهنگي شهرستان دره شهر درحال اجرا است. وي همچنين خواستار توجه بيشتر مسئولان به امر پژوهش، حفاظت و معرفي هرچه بيشتر اين شهر تاريخي شد.
شهرستان درهشهر يكي از شهرستانهاي استان ايلام است كه در شرق اين استان واقع شده و مركز آن شهر درهشهر است. اين شهرستان در فاصله حدود 120 كيلومتري جنوب شرق مركز استان قرار دارد و از شمال به شهرستان شيروان چرداول،از شمال غرب به شهرستانهاي ايلام و مهران، از جنوب به شهرستانهاي دهلران و آبدانان و از شرق و شمال شرق به استان لرستان محدود مي شود. مساحت كل شهرستان درهشهر 1480 كيلومتر مربع است كه بر اساس جديدترين تقسيمات كشوري اين شهرستان به 3 بخش: بدره، ماژين و مركزي تقسيم شده است. شهر تاريخي سيمره در بخش مركزي و در جنوب غرب شهر درهشهر واقع شده است.
دره سيمره از ديرباز به لحاظ ويژگيهاي طبيعي، اجتماعي و اقتصادي و موقعيت خاص استراتژيكي خود ـ كه در حد فاصل دو عارضه مهم طبيعي كبيركوه و رود سيمره واقع شده ـ همواره مورد توجه گروه هاي انساني واقع بوده است. كبيركوه دو حوزه بزرگ جغرافيايي در منطقه غرب ايران به نام پشتكوه و پيشكوه را تشكيل داده است. اكثر محققان، مورخان، جغرافينويسان و سفرنامهنويسان قديم از پشتكوه به نام ايالت ماسبذان و از پيشكوه به نام ايالت مهرجانقذق نام بردهاند و پايتخت ماسبذان را سيروان (شيروان) ميدانند كه ويرانههاي آن در ميان روستاي سرابكلان از توابع شهرستان شيروان چرداول واقع است و پايتخت مهرگان كدك را سيمره يا شهر تاريخي درهشهر امروزي ميدانند.
به استناد گفته اكثر مورخان از جمله ابواسحاق ابراهيم اصطخري، ابن حوقل، لسترنج، ابودلف و در آثار البلاد و اخبار العباد قزويني و همچنين كتاب البلدان، حمزه اصفهاني، مستوفي، ابن اثير و مقدسي نام سيمره براي اين شهر تاريخي ذكر شده است. متأسفانه امروزه در بين عموم مردم ذكر نام ماداكتو بر اين شهر عموميت يافته و بر آن تاكيد مينمايند. ماداكتو يكي از شهرهاي ايلامي است كه تاريخ آن به نيمه دوم هزاره دوم ق.م بر ميگردد، اين در حالي است كه بر اساس كاوشها و بررسيهاي باستانشناسي قدمت اين شهر تاريخي به دوره ساساني و قرون اوليه اسلامي برمي گردد.
تلاش بيشتر گروه باستانشناسي پايگاه شهر تاريخي سيمره بر اين است كه در فصلهاي آينده عمليات كاوش در اين شهر تاريخي براي هرچه بهتر معرفي كردن فرهنگ و تمدن ديرينه اين ديار باستاني صورت گيرد.
هيئت گمانهزني و تعيين حريم شهر سيمره امروز به منطقه تاريخي ـ طبيعي دربند درهشهر رفت.
سرپرست هيئت با اعلام اين خبر گفت: منطقه تاريخي ـ طبيعي دربند، يكي از بزرگترين مجموعه آثار تاريخي استان ايلام را تشكيل ميدهد كه آثار پيش از تاريخ تاريخي و اسلامي را در خود جاي داده است.
بهزاد فرياديان افزود: علاوه بر مجموعه آثار تاريخي اين تنگه، آبشار طبيعي به ارتفاع حدود يكصد متر و صخرههاي سر بفلك كشيده با تراشههاي طبيعي و فضاي سرسبز و زيبا از جمله جاذبههاي طبيعي توريستي اين منطقه است.
وي به مشكلات به وجود آمده در مورد اين تنگه اشاره كرد و گفت: متأسفانه در سالهاي قبل مجوز ساخت بزرگترين منبع آب شرب منطقه در اين تنگة تاريخي ـ طبيعي از سوي كارشناسان ناآگاه صادر شده كه موجب تخريب و ناهمگوني بافت تاريخي اين تنگه شده است.
بهزاد فرياديان عبور لولههاي بزرگ انتقال آب به روستاهاي پايين دست تنگه كه از روي آثار رد شده است و احداث جاده بزرگ دسترسي به منبع آب داخل تنگه را از ديگر مشكلات بوجود آمده براي اين تنگه دانست.
سرپرست هيئت گمانهزني سيمره به ويژگيهاي منحصر بفرد معماري داخل اين تنگه اشاره كرد و افزود:تنگه دربند با بيش از 3 كيلومتر طول با آثار معماري سنگي در دو طرف دامنه تنگه يكي از مهمترين شهرهاي دورههاي تاريخي ـ اسلامي را تشكيل داده است.
وي معماري به كار رفته در اين تنگه را مهم و قابل تأمل توصيف كرد و گفت: اميدواريم با انجام پژوهشهاي دقيق و منسجم باستانشناسي به شناسايي استقرارهاي موجود در اين تنگه بپردازيم و با ايجاد امكانات لازم زمينه جذب بيشتر گردشگر داخلي و خارجي را فراهم آوريم.
طي عمليات گمانهزني شهر تاريخي سيمره درهشهر يك ظرف سفالي متعلق به قرون اوليه اسلامي كشف شد.
مدير پايگاه درهشهر با اعلام اين خبر گفت: در يكي از گمانههاي ايجاد شده در ضلع شرقي اين شهر،قطعات زيادي از يك ظرف سفالي بدست آمد كه با كنجكاوي اعضاء هيئت پس از جمعآوري، وصالي و مرمت شد.
بهزاد فرياديان افزود: اين ظرف كه از وصالي بيش از هفتاد قطعه سفال شكل گرفت با 7 سانتي متر ارتفاع، 24 سانتي متر قطر دهانه و همچنين 13 سانتي متر قطر كف، داراي خميره نخودي با لعاب آبي در داخل ظرف و نقوش تزييني هندسي است.
وي با بيان اينكه اين ظرف وصالي شده يكي از كاملترين ظروف بدست آمده از شهر تاريخي سيمره است تاكيد كرد: اخبار خوشحال كنندهتري از عمليات گمانهزني و تدقيق سازي عرصه و حريم اين شهر تاريخي در آينده نزديك منتشر خواهد شد.
مدير پايگاه پژوهشي شهر تاريخي سيمره با اعلام اين خبر گفت: با همكاري مردم و انجمنهاي جوان ميراث فرهنگي، شهر تاريخي سيمره آماده بازديد گردشگران و مسافران نوروزي است.
بهزاد فرياديان ارائه كاتالوگ، بروشور و نقشه راهنماي راههاي آثار باستاني شاخص شهرستان درهشهر به بازيدكنندگان را از عمدهترين برنامه هاي ايام نوروزي اين پايگاه اعلام كرد و گفت: اميدواريم با مساعدت ادارات و همچنين سازمان ميراث فرهنگي بتوانيم برنامه هاي جذاب و متنوعي اجرا نماييم.
وي افزود: پاكسازي شهر تاريخي از عوامل زائد و ناهمگون در بافت تاريخي شهر جهت بازديد مسافران نوروزي يكي از مهمترين دغدغههاي اين پايگاه بود كه بحمدلله با همكاري شهرداري درهشهر و فرماندار شهرستان به اجرا درآمد.
گفتني است شهر تاريخي سيمره يكي از سالمترين شهرهاي باستاني كشور است كه با بيش از 60 هكتار مساحت در شمال شرقي استان ايلام و نيز در جنوب غربي شهر درهشهر قرار دارد.
اين شهر تاريخي با برخورداري از موقعيتي استثنايي با طبيعتي بكر و زيبا هر ساله پذيراي صدها نفر از ميهمانان و گردشگران داخل و خارج كشور است.
اضافه مي شود تنگه زرانگوش با 12 اثر تاريخي – طبيعي ، پشته سيكان، دژ و تنگه ماخو، تنگه بهرام چوبين و پل تاريخي گاوميشان از جمله آثار طبيعي تاريخي شهرستان درهشهر است كه در ايام نوروز آماده بازديد عموم است.
عمليات گمانهزني و تدقيق سازي عرصه و حريم شهر تاريخي سيمره درهشهر آغاز شد.
بهزاد فرياديان سرپرست هيئت با اعلام اين خبر به ما گفت: اجراي اين طرح برنامههاي حفاظتي و پژوهشي پايگاه را سرعت ميبخشد و همچنين فرصت مناسبي براي دستيابي به اهداف برنامه ميانمدت پايگاه در اختيار مي گذارد.
وي افزود: با وجود در اختيار داشتن نقشه تعيين عرصه و حريم شهر تاريخي سيمره اين برنامه نيز بسياري از ابهامات و سؤالات مطرح شده در مورد عرصه و حريم واقعي شهر تاريخي را برطرف ميسازد.
فرياديان با اشاره به اينكه تاكنون در دو نقطه شهر تاريخي كاوش صورت گرفته و هنوز هيچ گزارشي علمي منتشر نشده است تصريح كرد: اجراي عمليات گمانهزني در شهر سيمره اين فرصت را به ما مي دهد تا طبق برنامه ميان مدت پايگاه در جاي جاي شهر تاريخي از جمله دروازههاي ورودي و مراكز عامالمنفعه عمليات كاوش و معرفي هر چه بيشتر شهر تاريخي را به انجام برسانيم.
سرپرست پايگاه پژوهشي شهر تاريخي سيمره همچنين به مشكلات فراروي اين پايگاه اشاره كرد و گفت: اميد است با انجام عمليات گمانهزني و تدقيق سازي، زمينهاي كشاورزي واقع در عرصه شهر تاريخي مشخص و به تملك سازمان درآمده كه اين مهم بسياري از مشكلات فرارو را مرتفع ميسازد.
فرياديان به برنامه حفاظتي پايگاه اشاره و تاكيد كرد: اميدوارم با مساعدت مالي سازمان ميراث فرهنگي كشور، عمليات حصاركشي و ساماندهي شهر تاريخي سيمره هر چه زودتر آغاز شود.
پایگاه شهر تاریخی سیمره با تمام امکانات پذیرای ورود هموطنان عزیز ایرانی داخل و خارج کشور است.
